دنده شانه ای درب ریلی
آشنایی با دنده شانهای درب ریلی
دنده شانهای درب ریلی یکی از مهمترین اجزای سیستم دربهای ریلی اتوماتیک است که وظیفه انتقال نیرو از موتور به درب را بر عهده دارد. این قطعه ساده اما بسیار کاربردی، تعیین میکند که درب چقدر روان، بیصدا و دقیق باز و بسته شود. در سیستمهای ریلی، موتور به تنهایی قادر به حرکت دادن درب نیست. بنابراین باید نیروی چرخشی چرخدنده موتور به وسیله یک ریل دندانهدار خطی منتقل شود. اینجاست که دنده شانهای نقش اصلی خود را ایفا میکند.
دنده شانهای چیست و چگونه عمل میکند؟
دنده شانهای یاRack Gear یک تسمه یا نوار فولادی است که در طول آن دندانههای منظم وجود دارد. این قطعه به صورت خطی روی لبه پایین درب نصب میشود و چرخدنده موتور ریلی درب، هنگام چرخش، روی این دندانهها حرکت میکند. با حرکت چپ یا راست چرخدنده، دنده شانهای نیز در جهت موردنظر جابهجا میشود و در نتیجه درب باز یا بسته خواهد شد.
در واقع، این قطعه رابط مستقیم بین نیروی موتور و حرکت مکانیکی درب است. اگر دنده شانهای کیفیت کافی نداشته باشد یا درست نصب نشود، عملکرد کل سیستم دچار اختلال میشود. بدین ترتیب لرزش در هنگام حرکت درب، ایجاد سر و صدا، کاهش طول عمر موتور و حتی گیر کردن درب در میانه مسیر از جمله اختلالاتی است که پیش میآید.
متریال و کیفیت ساخت دنده شانهای
اغلب دنده شانهایهای باکیفیت موجود در بازار از فولاد مقاوم تولید میشوند تا دوام و تحمل فشار بالایی داشته باشند. جنس فولادی این قطعه باعث میشود در برابر سایش، فشار مداوم، وزن سنگین دربها و شرایط محیطی مقاوم باشد. استفاده از یراق الات مرغوب بر کیفیت نهایی و قیمت درب ریلی تاثیر گذار است. دنده شانهایها معمولا در دو مدل دارای پیچ و مهره و بدون پیچ و مهره عرضه میشوند:
- مدل پیچ و مهرهدار: نصب آسانتر، قابلیت تنظیم دقیقتر و استحکام بالاتر
- مدل بدون پیچ و مهره: مناسب نصبهای تخصصیتر و در مواردی که نیاز به یکپارچگی ظاهری بیشتر باشد
هر دو مدل بسته به نوع موتور و نیاز پروژه قابل استفاده هستند.
طول و اندازه استاندارد دنده شانهای
دنده شانهای درب ریلی معمولا در قطعات یک متری تولید میشود. این طول استاندارد باعث میشود نصب آن بر روی انواع دربهای کوچک و بزرگ راحتتر و سریعتر انجام شود. نصاب با کنار هم قرار دادن چند قطعه یکمتری، مطابق طول درب، یک خط دندانهای کامل تشکیل میدهد.
ضخامت ورق استاندارد دنده شانهای نیز حدود یک سانتیمتر است. این ضخامت از یک طرف باعث مقاومت بالا در برابر چرخدنده موتور میشود و از طرف دیگر وزن مناسبی دارد که فشاری اضافی به درب وارد نکند.
نصب دنده شانهای بر روی درب ریلی
در بستهبندی بسیاری از مدلهای دنده شانهای، پیچهایی مخصوص قرار دارد تا فرآیند نصب برای نصاب سریع و ساده باشد. روش نصب معمولا به شکل زیر است:
- در ابتدا درب ریلی در موقعیت ثابت قرار میگیرد.
- قطعات یکمتری دنده شانهای به صورت پشت سر هم در لبه پایین درب قرار داده میشوند.
- به کمک پیچ و مهرههای موجود، هر قطعه روی بدنه درب محکم میشود.
- در نهایت چرخدنده موتور روی دندانهها تست میشود تا از درگیر شدن درست آنها مطمئن شوند.
در صورتی که تنظیمات با دقت انجام شده باشد، درب هنگام باز و بسته شدن کاملا روان حرکت میکند و فشار اضافهای به موتور وارد نمیشود.
سازگاری دنده شانهای با موتورهای مختلف
یکی از دلایل محبوبیت دنده شانهای این است که اغلب مدلهای موجود در بازار سازگاری کامل با انواع موتورهای ریلی اتوماتیک دارند. از جمله برندهای معروفی که دنده شانهای روی آنها قابل نصب است به شرح زیر هستند:
- Proteco (پروتکو)
- V2 (وی تو)
- FARAZ (فراز)
- Euromatic (یوروماتیک)
- و …
به دلیل استاندارد بودن طراحی این قطعه، معمولا مشکلی برای انطباق آن با چرخدنده موتورهای مختلف وجود ندارد.
نقش دنده شانهای در عملکرد روان و کمصدای درب
اگر هنگام حرکت درب ریلی صدای تقتق، لرزش یا حرکت نامنظم مشاهده شود، یکی از اولین قطعاتی که باید بررسی شود همین دنده شانهای است. کیفیت پایین، پوسیدگی، نصب ناصحیح یا حتی آلودگی بیش از حد روی دندانهها میتواند عملکرد کلی سیستم را تحت تأثیر قرار دهد. یک دنده شانهای باکیفیت، باعث مزایای زیر میشود:
- حرکت درب یکنواخت و بیصدا باشد
- موتور درب فشار اضافه تحمل نکند
- طول عمر موتور و گیربکس افزایش یابد
- درب در نقاط مختلف مسیر گیر نکند
- امنیت سیستم بالاتر برود
انتخاب بهترین دنده شانهای برای درب ریلی
برای انتخاب دنده شانهای مناسب، به موارد زیر توجه کنید:
- جنس فولاد مرغوب و مقاوم
- دندانههای یکنواخت و دقیق
- سازگاری با موتور ریلی مورد استفاده
- داشتن پیچ و مهره در بستهبندی
- ضخامت مناسب و بدون تابخوردگی
دنده شانه ای درب ریلی مناسب برای انواع درب ریلی ساخته شده است . این مدل از ریل دنده شانه ای همراه با پیچ و مهره نصب می گردد که استحکام بالایی را به درب می دهد.
جک درب ریلی اتوماتیک از یراق آلات مختلفی تشکیل شده است. این یراقآلات با همکاری یکدیگر، درب را بر روی ریلهای این درب کشیده و باز و بسته میکنند. یکی از این یراق آلات ، چرخدندههای دنده شانه ای درب ریلی هستند. این قسمت از جک، وظیفه انتقال گشتاور به درب را بر عهده داشته و همانطور که از نام آن مشخص است، شامل یک سری دنده به شکل شانه است. در مقابل دندههای شانهای، چرخدندههای زنجیری با مکانیسمی متفاوت، قرار دارند.
اگر به دنبال خرید دنده شانهای درب ریلی دوامبالا، کمصدا و استاندارد هستید، استفاده از برندهای معتبر و مراجعه به فروشگاههای تخصصی تجهیزات درب اتوماتیک مانند آتیدُر، بهترین گزینه برای شما هستند.
عملکرد دنده شانه ای درب ریلی
دنده شانه ای “steel gear rack” درب ریلی ، بالای درب ریلی نصبشده و نیرو را از یک محور به محور دیگر، منتقل میکند. این چرخدنده، حرکت دورانی را به حرکت خطی تبدیل کرده و درب را روی ریلها حرکت میدهد. چرخدنده شانهای از دو قسمت رک و پینیون تشکیل شده است. رک، همان میله دندانهدار یا شانه و پینیون همان چرخدندههای متحرک است. فاصله میان دندانههای پینیون و ابعاد آنها با دندههای رک یا شانه، یکی است.
یک درب ریلی برای جابجایی، به دنده های شانه ای بهاندازه طول خود درب، نیاز دارد. دندههای شانهای با چرخدندهای که روی موتور نصبشده است، درگیر شده و با چرخاندن چرخها درب را باز و بسته میکند.
انواع دنده شانه ای درب ریلی
دنده شانه ای درب ریلی ، ازنظر شکل، به دو نوع ساده و مدول یا مورب تقسیم میشود. شانههای دندهای رک و پینیون در نوع ساده، عمود بر محور طولی دنده شانهای بوده و در نوع مورب، دندههای رک مورب هستند با دندههای پینیون، زاویه دارند. درصورتیکه وزن درب سنگین باشد، از دنده شانهای مورب استفاده میشود چراکه این دندهها، قدرت انتقال بار بالاتری دارند.
از مزایای استفاده از دنده شانه ای درب ریلی ، توان بالای انتقال بار و رفع محدودیت در حرکت طولی است. دندههای شانهای معمولا به طول یک متر تولید میشوند. بنابراین، ازآنجاییکه درب پارکینگ یا درب صنعتی قطعا طولی بیش از یک متر دارند، باید تعدادی از آنها را برای نصب بر روی درب در کنار یکدیگر قرار داد.
جنس دنده شانه ای درب ریلی
هر دو جزء دنده شانهای از فلزاتی مانند فولاد، آلومینیوم، آهن و غیره ساخته میشوند. نکته مهم در ساخت همه آنها این است که باید دارای پوششهای ضدزنگ باشند. در غیر این صورت و به دلیل مجاورت این قطعه با هوای بیرون، احتمال بروز زنگزدگی و خوردگی در آنها فراوان است. بهترین متریال برای ساخت این قطعه، فولاد آبکاریشده یا گالوانیزه است. فولاد گالوانیزه میتواند، بهراحتی، دهها سال دوام آورده و نیاز به مراقبت بسیار کمی دارد.
همچنین، روشهای مختلفی هم برای ساخت دنده شانه ای درب ریلی به کار میروند که روشهای ساخت یکپارچه مانند ریختهگری، تزریق، اکستروژن، کشش سرد و فورجینگ نمونههایی از آنها هستند. ماشینکاری نیز روش دیگری برای ساخت دنده شانهای است که روشهایی مانند فرزکاری، هابینگ و شیپینگ را شامل میشود.
قیمت دنده شانه ای درب ریلی
قیمت دنده شانه ای به عوامل مختلفی مانند ساده یا مورب بودن، جنس، طول و اندازه شانهها بستگی دارد. بااینحال، شاید بتوان گفت که مهمترین عامل تأثیرگذار در قیمت دنده شانهای، برند آن است. در حال حاضر، برندهای ایتالیایی، نسبت به دیگر برندهای خارجی، در بازار ایران بیشتر یافت شده و بهطور نسبی، قیمت بالاتری هم نسبت به برندهای ایرانی دارند.
چرخ دنده شانه ای ضد زنگ بوده و هر گونه نقص در کیفیت کالا دارای گارانتی تعویض است.