درب رول آپ (به آن رولاپ یا رول اپ هم می‌گویند) نوعی درب کرکره ای برقی است که تیغه‌های آن هنگام باز شدن، دور یک شفت در بالای دهانه پیچیده می‌شوند. همین جمع شدن رو به بالا (Roll up) اسم آن را ساخته است. این درب با موتور برقی و ریموت کار می‌کند، جلوی درب یا پشت آن فضایی اشغال نمی‌کند و برای پارکینگ، مغازه، انبار و سوله صنعتی استفاده می‌شود.
در این راهنما با تکیه بر بیش از ۲۵ سال تجربه تیم آتی دُر در طراحی، نصب و تعمیر انواع رول آپ کرکره برقی، توضیح می‌دهیم این درب چگونه کار می‌کند، از چه اجزایی ساخته شده، چه انواعی دارد، کدام موتور برای آن مناسب است و برای انتخاب آن به چه نکاتی دقت کنید.
درب رول آپ چیست و چگونه کار می‌کند؟
این درب از تیغه‌های افقی باریکی ساخته می‌شود که مثل زنجیر به هم قفل شده‌اند. این تیغه‌ها داخل دو ریل عمودی در دو طرف دهانه حرکت میکنند. وقتی موتور شفت بالایی را می‌چرخاند، تیغه‌ها دور شفت پیچیده می‌شوند و درب باز می‌شود. با چرخش معکوس، تیغه‌ها باز می‌شوند و درب پایین می‌آید.
رول آپ چیست و چه تفاوتی با کرکره معمولی دارد؟ در بازار ایران «رول آپ» و «کرکره برقی» تقریباً به یک محصول گفته می‌شوند. معمولاً وقتی کسی از درب رول آپ حرف می‌زند، منظورش دربی است که کل دهانه یک پارکینگ، مغازه یا سوله را می‌بندد. برای اطلاعات بیشتر درباره همه مدل‌ها، صفحه کرکره برقی را ببینید.
مراحل کار یک درب اتوماتیک رول آپ به این ترتیب است:
- کاربر با ریموت، کلید دیواری یا اپلیکیشن فرمان باز شدن می‌دهد.
- برد کنترل فرمان را به موتور می‌فرستد.
- موتور شفت را می‌چرخاند و تیغه‌ها داخل ریل‌ها بالا می‌روند.
- لیمیت سوئیچ در بالاترین نقطه موتور را متوقف می‌کند.
- هنگام بستن، چشمی ایمنی اگر مانعی زیر درب ببیند، حرکت را متوقف یا معکوس می‌کند.
مهم‌ترین مزیت این سازوکار این است که درب به جلو یا عقب باز نمی‌شود و در بالای دهانه فقط جای یک قاب کوچک را می‌گیرد.
اجزای درب کرکره ای رول آپ
کیفیت و عمر یک درب کرکره ای رول آپ به شش جزء اصلی بستگی دارد. در بازدیدهای تعمیر، بیشتر خرابی‌هایی که تیم آتی دُر می‌بیند از انتخاب اشتباه یکی از همین اجزا شروع می‌شود؛ مثلاً موتوری که برای وزن واقعی تیغه‌ها کم است، یا ریلی که برای عرض دهانه سبک است.
تیغه کرکره
تیغه‌ها بدنه اصلی درب هستند. عرض هر تیغه معمولاً ۶ تا ۱۰ سانتی‌متر و طول آن تا حدود ۹ متر است. جنس تیغه میتواند آلومینیومی، فولادی و گالوانیزه، پلی کربنات، فوم‌دار یا پانچ باشد و به صورت تک‌جداره یا دوجداره تولید می‌شود. انواع آن را در بخش تیغه کرکره برقی ببینید.
شفت (لوله محور)
لوله‌ای فولادی در بالای دهانه که تیغه‌ها دور آن پیچیده می‌شوند. قطر و ضخامت شفت باید با عرض دهانه و وزن تیغه‌ها جور باشد؛ شفت ضعیف در دهانه‌های عریض خم می‌شود و درب کج بالا می‌رود.
موتور
موتور شفت را می‌چرخاند. سه نوع اصلی دارد (توبولار، ساید و سانترال) که در بخش موتورها مقایسه شده‌اند.
ریل‌های کناری
دو ناودانی عمودی در دو طرف دهانه که مسیر حرکت تیغه‌ها را مشخص میکنند. داخل ریل معمولاً نوار برسی یا لاستیک گذاشته می‌شود تا صدا و سایش کم شود. عمق ریل در دهانه‌های عریض باید بیشتر باشد تا باد تیغه‌ها را از ریل بیرون نکشد.
قاب بالایی (باکس یا کاور)
جعبه‌ای که روی شفت و تیغه‌های پیچیده‌شده را می‌پوشاند. این قاب جلوی گردوغبار و باران را می‌گیرد و نمای درب را تمیز می‌کند. ارتفاع آن بسته به ارتفاع درب معمولاً ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر است؛ پس قبل از سفارش، فضای بالای دهانه را اندازه بگیرید.
سیستم کنترل و ایمنی
- برد و ریموت: باز و بسته کردن از راه دور، با امکان اتصال به اپلیکیشن و سیستم هوشمند ساختمان
- چشمی (فتوسل): اگر خودرو یا فردی زیر درب باشد، درب پایین نمی‌آید
- ترمز ضدسقوط (پاراشوت): اگر شفت یا موتور آسیب ببیند، جلوی سقوط ناگهانی درب را می‌گیرد
- بازکننده دستی و برق اضطراری (UPS): در قطعی برق هم درب باز می‌شود
- قفل برقی: برای امنیت بیشتر در مغازه‌ها و انبارها — مدل‌ها در قفل برقی
انواع درب رول آپ
کرکره رول آپ را می‌شود از دو نظر دسته‌بندی کرد: جنس تیغه و نوع کاربرد. جنس تیغه مشخص می‌کند درب چقدر امن، سبک یا شفاف باشد و کاربرد مشخص می‌کند چه موتور و سازه‌ای لازم است.
از نظر جنس تیغه
- تیغه آلومینیومی: سبک، ضدزنگ و خوش‌رنگ. نوع دوجداره آن محکم‌تر و عایق‌تر است و برای پارکینگ مسکونی انتخاب رایجی است. تیغه کرکره برقی آلومینیومی
- تیغه فولادی و گالوانیزه: سنگین‌تر و مقاوم‌تر در برابر ضربه و سرقت. برای انبار، سوله و مغازه‌های پرریسک مناسب است. کرکره برقی فولادی و گالوانیزه
- تیغه پلی کربنات: شفاف است و جلوی مغازه را شب‌ها هم نشان می‌دهد. مناسب مال‌ها و فروشگاه‌های ویترین‌دار. کرکره پلی کربنات
- تیغه فوم‌دار: داخل تیغه فوم پلی یورتان تزریق می‌شود و عایق صدا و حرارت است. مناسب ساختمان‌های مسکونی و فضاهای گرمایشی. تیغه کرکره برقی فوم دار
- تیغه پانچ و گریل (رول گیتر): سوراخ‌دار است و هوا و نور را رد می‌کند. مناسب پارکینگ‌هایی که تهویه لازم دارند. تیغه کرکره برقی گریل
برای نماهای خاص هم مدل‌های دیگری هست، مثل کرکره برقی طرح چوب و کرکره برقی مشکی برای درب‌های دکوراتیو.
از نظر کاربرد
- درب رول آپ پارکینگ: تردد زیاد در روز، نیاز به چشمی ایمنی و موتور با دوام بالا
- درب مغازه و تجاری: امنیت شبانه و ظاهر بیرونی مهم‌تر است
- درب رول آپ صنعتی: دهانه‌های بزرگ سوله و انبار، تیغه گالوانیزه و موتور ساید سنگین
- درب سریع صنعتی (فست رول آپ): بدنه پارچه‌ای PVC و سرعت بالای باز و بسته شدن؛ برای تفکیک سالن‌های کارخانه
- کرکره ضد حریق: برای جداسازی آتش در انبار و مراکز تجاری، با موتور و تیغه مخصوص — کرکره برقی ضد حریق
جدول مقایسه انواع
|
نوع |
جنس بدنه |
کاربرد اصلی |
مزیت |
محدودیت |
|
آلومینیومی دوجداره |
آلومینیوم با فوم |
پارکینگ مسکونی، ویلا |
سبک، ضدزنگ، کم‌صدا |
مقاومت ضربه کمتر از فولاد |
|
گالوانیزه |
ورق فولادی گالوانیزه |
انبار، سوله، مغازه |
امنیت بالا، دهانه عریض |
سنگین، نیاز به موتور قوی‌تر |
|
پلی کربنات |
پلی کربنات شفاف |
مال، فروشگاه |
دید به داخل، ظاهر مدرن |
امنیت کمتر، گران‌تر |
|
پانچ و گریل |
آلومینیوم یا فولاد سوراخ‌دار |
پارکینگ با نیاز به تهویه |
عبور هوا و نور |
عایق نیست |
|
سریع صنعتی |
پارچه PVC |
کارخانه، سردخانه |
سرعت بالا، حفظ دما |
امنیت شبانه ندارد |
|
ضد حریق |
فولاد با عایق حرارتی |
انبار، مراکز تجاری |
جداسازی آتش |
نیاز به تاییدیه آتش‌نشانی |
موتور درب رول آپ: توبولار، ساید یا سانترال؟
انتخاب موتور به وزن واقعی تیغه‌ها و تعداد باز و بسته شدن در روز بستگی دارد، نه فقط به اندازه دهانه. قاعده‌ای که تیم فنی آتی دُر در محاسبه رعایت می‌کند این است که ظرفیت موتور حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر از وزن درب باشد تا موتور با تمام توان کار نکند و زود داغ نشود. [نظر بازبین فنی: این عدد را با روش محاسبه خودتان تایید یا اصلاح کنید]
موتور توبولار
موتور توبولار استوانه‌ای شکل است و داخل خود شفت قرار می‌گیرد. برای درب‌های سبک و متوسط مانند مغازه، پنجره و پارکینگ مسکونی کوچک مناسب است. بی‌صدا و جمع‌وجور است، اما تعمیر آن نیاز به باز کردن شفت دارد. موتور توبولار کرکره برقی
موتور ساید
موتور ساید کنار شفت نصب می‌شود و با گیربکس کار می‌کند. مدل‌های رایج آن ظرفیت بالابری ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلوگرم دارند و برای درب‌های صنعتی، پارکینگ‌های پرتردد و دهانه‌های عریض انتخاب اصلی است. دسترسی برای سرویس آسان است، اما کنار دهانه به حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر فضا نیاز دارد. موتور ساید کرکره برقی
موتور سانترال (مرکزی)
موتور سانترال در وسط شفت نصب می‌شود و نیرو را به طور مساوی به دو طرف شفت می‌دهد. برای درب‌های متوسط تا سنگین مناسب است؛ مخصوصاً وقتی کنار دهانه جای موتور ساید نیست.
|
ویژگی |
توبولار |
ساید |
سانترال |
|
محل نصب |
داخل شفت |
کنار شفت |
وسط شفت |
|
وزن درب مناسب |
سبک تا متوسط |
متوسط تا خیلی سنگین (۳۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلو) |
متوسط تا سنگین |
|
کاربرد رایج |
مغازه، پنجره، پارکینگ کوچک |
پارکینگ پرتردد، سوله، انبار |
دهانه عریض بدون فضای کناری |
|
فضای کنار دهانه |
لازم نیست |
لازم است |
لازم نیست |
|
سرویس و تعمیر |
سخت‌تر |
آسان |
متوسط |
تفاوت موتور AC و DC
موتورهای AC مستقیم با برق شهر کار میکنند و نوع سه‌فاز آن‌ها برای درب‌های صنعتی بزرگ استفاده می‌شود. موتورهای DC معمولاً باتری پشتیبان دارند و در قطعی برق هم درب را باز میکنند. حرکت شروع و توقف آن‌ها نرم‌تر است. برای پارکینگ مسکونی در شهرهایی که قطعی برق زیاد است، موتور دارای باتری یا UPS انتخاب مطمئن‌تری است.
برای مقایسه برندها، مقاله بهترین برند کرکره برقی را بخوانید و همه مدل‌ها را در دسته موتور کرکره برقی ببینید.
رول آپ کرکره برقی برای پارکینگ، مغازه و سوله
هر محیط نیاز متفاوتی دارد؛ برای همین یک رول آپ کرکره برقی که برای مغازه عالی است، لزوماً برای پارکینگ یک مجتمع ۴۰ واحدی مناسب نیست.
درب رول آپ پارکینگ
درب پارکینگ مسکونی ممکن است روزانه ده‌ها بار باز و بسته شود. پس بهتر است تیغه آلومینیومی دوجداره یا پانچ باشد و موتور ساید یا سانترال با ظرفیت کافی انتخاب شود. چشمی ایمنی، چراغ هشدار و باتری پشتیبان هم برای پارکینگ ضروری است. مدل‌ها را در کرکره برقی پارکینگی ببینید.
درب رول آپ مغازه
در مغازه امنیت شبانه و نمای بیرونی اولویت دارند. مثلاً مغازه طلا و موبایل تیغه گالوانیزه و قفل برقی می‌خواهد، اما مغازه پوشاک در مال معمولاً پلی کربنات شفاف انتخاب می‌کند. نمونه‌ها در کرکره برقی مغازه ای و نکات امنیتی در مقاله درب کرکره ای ضد سرقت آمده است.
درب رول آپ صنعتی و سوله
دهانه سوله و انبار معمولاً عریض و بلند است و باد فشار زیادی به تیغه‌ها می‌آورد. برای درب رول آپ صنعتی از تیغه گالوانیزه ضخیم، شفت و ریل تقویت‌شده و موتور ساید سه‌فاز استفاده می‌شود. مدل‌ها در کرکره برقی صنعتی و کرکره برقی درب سوله.
درب سریع صنعتی رول آپ
درب سریع صنعتی نوعی درب اتوماتیک رول آپ با بدنه پارچه‌ای PVC است که چند برابر سریع‌تر از کرکره معمولی باز و بسته می‌شود. دو نوع داخلی (indoor) و بیرونی (outdoor) دارد و در کارخانه، نیروگاه، پالایشگاه، سردخانه و آشیانه هواپیما استفاده می‌شود.
- اتلاف سرمایش و گرمایش را کم می‌کند
- جلوی ورود گردوغبار و حشرات به انبار را می‌گیرد
- مدل‌های خودترمیم (SRD) بعد از برخورد لیفتراک از ریل خارج می‌شوند و در باز شدن بعدی دوباره سر جای خود قرار می‌گیرند
اجزای آن شامل پرده پارچه‌ای، موتور گیربکس، تابلو کنترل، درام، ریل و کاور است. جزئیات بیشتر در درب سریع صنعتی آمده است.
مزایا و معایب درب رول آپ
این درب به خاطر قیمت مناسب و فضای کمی که می‌گیرد محبوب است، اما برای هر جایی بهترین گزینه نیست. دانستن معایب آن قبل از خرید جلوی هزینه اضافه را می‌گیرد.
مزایا
- صرفه‌جویی در فضا: جلو و پشت درب آزاد می‌ماند و فقط بالای دهانه جا می‌گیرد
- قیمت مناسب: نسبت به درب سکشنال و درب سریع صنعتی ارزان‌تر است
- تنوع زیاد: رنگ، جنس تیغه و طرح‌های دکوراتیو مختلف
- امنیت: با تیغه گالوانیزه و قفل برقی در برابر سرقت مقاوم است
- مقاومت در برابر آب‌وهوا: باران و برف به تیغه‌های آلومینیومی و گالوانیزه آسیب نمی‌زند و قابل شستشو هستند
- کاهش اتلاف انرژی: تیغه‌های فوم‌دار و نوارهای آب‌بندی جلوی هدر رفتن گرما و سرما را می‌گیرند
- استفاده آسان: باز و بسته کردن با ریموت، کلید یا موبایل
معایب
- عایق بودن محدود: حتی تیغه فوم‌دار هم به اندازه پنل‌های درب سکشنال عایق نیست
- سرعت کم: کرکره معمولی برای تردد خیلی زیاد کند است و باید از درب سریع استفاده کرد
- صدا: تیغه‌های فلزی و موتور ساید اگر بد نصب شوند پرسروصدا هستند
- نیاز به فضای بالای دهانه: برای قاب و شفت باید فضای کافی بالای درب باشد
- حساسیت به باد در دهانه‌های عریض: بدون ریل مناسب، باد شدید تیغه‌ها را از ریل بیرون می‌کشد
مقایسه درب رول آپ با درب سکشنال و فولد آپ
درب سکشنال گاهی با اسم «رول آپ سکشنال» شناخته می‌شود، اما سازوکار آن متفاوت است. در سکشنال پنل‌های پهن و عایق به جای پیچیدن دور شفت، زیر سقف حرکت میکنند. درب فولد آپ هم هنگام باز شدن تا می‌شود.
|
معیار |
درب رول آپ |
درب سکشنال |
درب فولد آپ سریع |
|
نحوه باز شدن |
پیچیده شدن دور شفت |
حرکت پنل‌ها زیر سقف |
تا شدن پنل‌ها رو به بالا |
|
فضای لازم |
فقط بالای دهانه |
زیر سقف پشت درب |
بالای دهانه |
|
عایق بودن |
کم تا متوسط |
زیاد |
متوسط تا زیاد |
|
سرعت |
معمولی |
معمولی |
بالا |
|
هزینه |
کمترین |
بیشتر |
بیشترین |
|
کاربرد مناسب |
پارکینگ، مغازه، انبار |
گاراژ ویلا، ساختمان اداری و صنعتی |
سوله و کارخانه با تردد زیاد |
اگر بودجه محدود است و فضای بالای دهانه کم، درب رول آپ منطقی‌ترین انتخاب است. برای عایق بودن بهتر از درب سکشنال و برای سرعت و دهانه‌های بزرگ از درب فولد آپ سریع باز شو استفاده کنید. همه گزینه‌های صنعتی در درب اتوماتیک صنعتی کنار هم آمده‌اند.
راهنمای انتخاب درب رول آپ (چک‌لیست قبل از سفارش)
قبل از استعلام قیمت، این هفت مورد را مشخص کنید. کارشناسان آتی دُر در بازدید محل همین موارد را بررسی میکنند.
- ابعاد دقیق دهانه: عرض و ارتفاع، به اضافه فضای بالای دهانه و دو طرف آن
- تعداد تردد روزانه: برای انتخاب موتور و نوع کارکرد آن مهم است
- سطح امنیت لازم: تیغه گالوانیزه و قفل برقی برای مکان‌های پرریسک
- شرایط محیطی: باد شدید، رطوبت یا هوای شور شهرهای ساحلی
- عایق بودن: اگر فضای پشت درب گرمایش یا سرمایش دارد، تیغه فوم‌دار بگیرید
- برق اضطراری: در پارکینگ مسکونی، باتری یا UPS را حذف نکنید
- نما و رنگ: در ساختمان‌های تجاری و ویلایی، هماهنگی با نمای ساختمان
مراحل نصب و نکات نگهداری
نصب یک کرکره رول آپ مسکونی معمولاً یک روز کاری طول می‌کشد. [نظر بازبین فنی: زمان واقعی نصب در پروژه‌های آتی دُر را جایگزین کنید]
- بازدید محل و اندازه‌گیری دقیق
- نصب ریل‌های کناری کاملاً شاقولی
- نصب شفت، بلبرینگ‌ها و موتور
- مونتاژ تیغه‌ها و اتصال آن‌ها به شفت
- سیم‌کشی برد، ریموت و چشمی ایمنی
- تنظیم لیمیت بالا و پایین و تست چندباره
- نصب قاب بالایی و آموزش استفاده به کاربر
نکات نگهداری که عمر درب را بیشتر می‌کند:
- ریل‌ها را هر چند ماه یک بار از خاک و شن تمیز کنید
- به تیغه‌ها روغن نزنید؛ روغن گردوغبار را جذب می‌کند
- اگر درب کج بالا می‌رود یا صدای غیرعادی دارد، بلافاصله استفاده را متوقف کنید
- باتری پشتیبان را هر سال چک کنید
- سرویس دوره‌ای را به کارشناس بسپارید — تعمیر کرکره برقی
قیمت درب رول آپ به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت به مترمربع دهانه و چند عامل دیگر بستگی دارد؛ برای همین قیمت پکیجی ثابت برای آن دقیق نیست:
- متراژ دهانه (عرض × ارتفاع)
- جنس و ضخامت تیغه
- نوع و برند موتور
- تجهیزات جانبی: چشمی، باتری، قفل برقی، قاب بالایی
- شرایط نصب و نیاز به کلاف‌بندی فلزی
برای دیدن قیمت به‌روز مدل‌ها، صفحه قیمت درب رول آپ را ببینید. می‌توانید عکس محل را برای ما بفرستید تا قیمت تقریبی اعلام شود، یا برای بازدید رایگان کارشناس وقت بگیرید.
قیمت درب رول آپ خود را بپرسید
عکس محل را بفرستید تا قیمت تقریبی اعلام شود، یا برای بازدید رایگان کارشناس وقت بگیرید.
تجربه آتی دُر در اجرای درب رول آپ
آتی دُر (مجموعه طراحی و مهندسی آریاتوتم) بیش از ۲۵ سال است که درب‌های اتوماتیک و صنعتی را طراحی، نصب و تعمیر می‌کند. نکات این مقاله از همین تجربه اجرایی آمده است.
- تعداد پروژه‌های اجراشده: بیش از ۲۰۰۰ درب رول آپ و کرکره برقی در ایران
- گارانتی: ۱۲ و ۲۴ ماه گارانتی خدمات با قطعات اصلی
- بازدید رایگان: کارشناس در محل ابعاد و شرایط را بررسی می‌کند
- خدمات پس از فروش: سرویس دوره‌ای و تعمیر کرکره برقی
- تاییدیه آتش‌نشانی: همراهی در دریافت تاییدیه برای کرکره‌های ضد حریق
یک تجربه از پروژه‌های ما: در پروژه های صنعتی که نیاز به درب رول آپ صنعتی دارند ، بهتر است از تیغه های ضد باد استفاده کنند که در زمان توفان و سرعت بالای باد تیغه ها از ریل خارج نشوند. مواردی پیش آمده که نداشتن ریل مخصوص و تیغه ضد باد با توجه عرض بالای کرکره هزینه های بالایی برای سرویس این مدل کرکره ها داشته است.
کرکره رول آپ پارکینگی و فروشگاهی هم حتما از قفل های ضد سرقت برای امنیت بالا استفاده کنند. این قفل هزینه بسیار بالایی ندارد اما میتواند امنیت را بالا ببرد. همچنین استفاده از تیغه های درجه یک استحکام درب رول آپ را بالا میبرد. مشتریانی که از تیغه های با کیفیت بالا استفاده میکنند هزینه سرویس دوره ای کمتری برای نگهداری انجام میدهند.
جمع‌بندی
درب رول آپ یکی از رایج‌ترین انواع درب اتوماتیک است: ارزان، کم‌جا و مناسب پارکینگ، مغازه و سوله. برای انتخاب درست، جنس تیغه را بر اساس امنیت و عایق بودن، و موتور را بر اساس وزن درب و تعداد تردد انتخاب کنید. اگر برای انتخاب مدل مناسب نیاز به مشاوره دارید، از طریق تماس با ما با کارشناسان آتی دُر صحبت کنید.
سوالات متداول
[smart_faq]
عاااااالی بود توضیحاتتون در مورد درب رول آپ. سپاااااااس